Erdoğan’ın ABD ve Çin temasları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan mayıs ayında stratejik öneme sahip iki önemli dış ziyarette bulundu. Önce Çin’de düzenlenen Uluslararası İşbirliği İçin Kuşak ve Yol Forumu’na katılan Erdoğan’ın buradaki gündemi ekonomik açılımlardı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ziyaretinde ise güvenlik öncelikli mesajlar verildi.
Yayın Tarihi: May 31, 2017
FavoriteLoadingBeğen 18 mins

Amerika Birleşik Devleri’nde gerçekleştirilen başkanlık seçiminden zaferle çıkan Donald Trump’ın göreve gelişi sonrasında izleyeceği uluslararası politikaların ayrıntıları yavaş yavaş şekillenirken; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’ın davetlisi olarak gittiği Washington’da bu konudaki beklentilerini sıraladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyaretinin hemen öncesinde, Trump’ın terör örgütü YPG’ye ağır silah yardımı konusundaki kararnameyi onaylaması, ziyaretin gergin geçeceği yorumlarını da gündeme getirdi. Terör örgütü lideri Fethullah Gülen’in iadesi konusunda ABD yönetiminin bugüne kadar sergilediği isteksiz tavrın tepkilere neden olduğu bir dönemde gerçekleşen ziyarette, gündemde Suriye’deki gelişmeler ve FETÖ ile mücadele vardı. Ziyaret öncesi, Türkiye’de gezinin iptali yönünde yapılan açıklamalara Erdoğan’ın tepkisi sert olmuştu. Cumhurbaşkanı, sorunların diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceği yönünde net mesajlar verdi. Ziyaret böyle bir atmosferde başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Washington’da, ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşme öncesinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından resmi törenle karşılandı. Makam aracından inişinde Trump ile tokalaşarak gazetecileri selamlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şeref defterini imzaladı. Erdoğan ve Trump’ın Beyaz Saray Oval Ofis’te yaptıkları baş başa görüşmenin ardından iki lider ortak basın toplantısı düzenleyerek görüşmelerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Gündemde ikili ilişkilerin durumu vardı

ABD Başkanı Trump’a görüşme için teşekkür eden ve kendisini seçimlerde elde ettiği tarihi zafer için kutlayarak sözlerine başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptıkları baş başa görüşmede köklü geçmişe dayanan ve stratejik ortaklık düzeyine erişmiş olan Türkiye-ABD ilişkilerinin mevcut durumunu ele aldıklarını belirtti. Türkiye ile ABD arasındaki bağların, demokratik değerler ve müşterek menfaatler temelinde geliştiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Aramızdaki ilişkileri güçlü tutmamız, karşılıklı çıkarlarımız yanında küresel barış ve istikrar için de önemlidir. Bölgemizin içinden geçtiği bu çalkantılı dönemde, özellikle de iki ülkenin göstereceği yakın işbirliği her zamankinden çok daha büyük önem kazanmıştır” diye konuştu.

Türkiye’nin ABD ile Birleşmiş Milletler, NATO ve G-20 gibi kilit kuruluşlar içinde zaten yakın işbirliği içinde olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Önümüzdeki süreçte bu platformlar başta olmak üzere her alanda diyalog ve dayanışmamızı daha da artırmanın kararındayız. Doğrusu ben bu ziyaretimizin, bu bakımdan tarihi bir dönüm noktası teşkil edeceğine inanıyorum” dedi.

Terörle mücadelede işbirliği

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Suriye ile ilgili açıklamalarının merkezinde terörle mücadeleye verilen önem vardı. Erdoğan şunları söyledi: “Görüşmenin, geleceğimize yönelik çok daha büyük kazanımlar elde etmemize fırsat tanıyacağına inanıyorum. Ekonomi, ticaret, yatırım, enerji ve savunma sanayii alanlarında işbirliğimizi artırma konusunda hemfikiriz. DAEŞ başta olmak üzere bölgemizdeki tüm terör örgütlerine karşı müşterek bir dayanışma ortaya koymamız büyük önem ifade etmektedir. Ortak geleceğimizi tehdit eden terör örgütlerine karşı ayrım yapmadan mücadele etmekte kararlıyız. Bölgemizin geleceğinde terör örgütlerine yer yoktur. Özellikle YPG-PYD terör örgütünün hangi ülke tarafından olursa olsun muhatap olarak alınması, bu konuda küresel düzeyde varılan mutabakata kesinlikle uygun değildir.”

Terör örgütlerinin faaliyetleri bahane edilerek, bölgenin inanç ve etnik yapısını değiştirmek isteyenlere izin verilmemesi gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Suriye, Irak, Yemen ve Libya’daki kaosu fırsata çevirmek isteyenler eninde sonunda kaybedeceklerdir. İki müttefikin dayanışma ve yakın işbirliği, eli kanlı cinayet şebekelerini bertaraf etmek için kâfidir. Daha önce de ifade ettiğim gibi, 15 Temmuz darbe girişiminin faili Fethullahçı terör örgütü konusundaki beklentilerimizi de açıkça ifade edeceğim” dedi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, ABD BAŞKANI TRUMP İLE BEYAZ SARAY’DA BİR ARAYA GELDİ.


ABD yönetiminden beklentiler

Suriye ve Irak’ta atılabilecek ortak adımları değerlendirdiklerini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ın seçim zaferinin Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölgede yeni beklentilerin doğmasına, umutların filizlenmesine yol açtığını dile getirdi ve “Biz yeni ABD yönetiminin bu umutları boşa çıkarmayacağına inanıyoruz. Bilhassa Suriye rejiminin son kimyasal saldırısı sonrası takınılan kararlı tutumu oldukça yerinde buluyoruz” diye ekledi. “Terör örgütleriyle ilkeli ve kararlı mücadele konusunda geçmişte yaşanan hataları telafi edecek adımların devamının geleceğini ümit ediyoruz” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgesel istikrar ve güvenliğin temininde Türkiye-ABD işbirliğinin çok önemli olduğunu kaydetti. Cumhurbaşkanı Erdoğan sözlerini şöyle tamamladı: “Sayın Trump ile istişarelerimizi yoğunlaştırma, işbirliğimizi bundan sonra da kararlı bir şekilde devam ettirmenin kararlılığı içindeyiz. Bugün temelleri atılan yeni dönemin, ülkelerimiz açısından hayırlara vesile olmasını diliyorum. Sayın başkana nazik daveti ve konukseverliği için teşekkür ediyorum. Kendilerini de en yakın zamanda ailesiyle birlikte ülkemde ağırlamaktan memnuniyet duyacağımı ifade etmek istiyorum.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ağırlamanın kendileri için bir onur olduğunu belirterek sözlerine başlayan ABD Başkanı Trump da Türkiye’nin müttefik ve işbirliği içerisinde oldukları bir ülke olduğuna işaret ederek, “Günümüzde ise ortak tehlikelerle birlikte mücadele ediyoruz. Türk halkı geçen yıllarda ve hâlâ yakın bir zaman içinde çok üzücü terör saldırılarına maruz kalmıştır. Türkiye’nin terörle mücadelesinde Türkiye’yi destekliyoruz, Türk halkını destekliyoruz, onların yanında yer aldığımızı bilmelerini istiyoruz. Türk halkının ve Türkiye’nin PKK’yla mücadelesini de destekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Suriye’de barış arayışı

Suriye krizine de değinerek, barışçıl bir çözümün bulunması amacıyla Suriye’de çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini belirten ABD Başkanı Trump, “Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’la ikili ilişkilerimizi her iki ülkenin de yararına, askeri anlamda ve iki ülkenin çıkarları doğrultusunda nasıl ilerletebileceğimizi konuştuk. Aynı şekilde Sayın Erdoğan’la ortak ateşkese varılması, insanlık haysiyetine yakışır bir şekilde barışın sağlanması için neler yapabileceğimizi konuştuk” dedi. Son derece başarılı bir toplantı gerçekleştirdiklerini sözlerine ekleyen ABD Başkanı Trump, “Önümüzdeki yıllarda da terörle savaşmak için ortak bir şekilde çalışmaya devam edeceğiz. Türkiye’yle ve benzer şekilde kendileriyle sahip olduğumuz ilişki, gerçekten alt edilemez bir düzeyde” sözlerine yer verdi.

Ziyaret sonrası yorumlar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’la gerçekleştirdiği görüşmeler sonrasında önemli açıklamalarda bulundu. Açıklamalar, baş başa gerçekleşen görüşmenin detayları hakkında da net bilgiler içeriyordu. Erdoğan, ABD’nin Suriye’nin kuzeyindeki terör örgütlerine yardımlar konusunda izlenecek stratejiyi somut cümlelerle özetledi.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin terör örgütü olduğunu savunmasına karşın ABD’nin silah desteği sunduğu Suriye’deki Kürt güçleri hakkında ABD Başkanı Donald Trump’a “YPG’den Türkiye’ye saldırı olursa hiç kimseye sormadan angajman kurallarını uygularız” dediğini aktardı. YPG’ye silah desteği verdiği Rakka operasyonu kapsamında ABD’nin kararını vermiş olduğunun altını çizen Erdoğan, görüşmeyle ilgili yaptığı değerlendirmede de “ABD’nin, Suriye konusunda kapımızı çalacağına inanıyorum. Şu an Rakka’yı kuşatmışlar. Neler olacağını göreceğiz. Ama bölgede Türkiye arazide mutlaka olacak” diye konuştu. “

Görüşmemizde özellikle Sayın Trump’ın ‘Geleceğe yönelik sizlerle iyi işler yapacağız. Bu konuda kararlılığımız var’ ifadesini önemsiyorum” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle devam etti: “Suriye’deki, Irak’taki konulara gelince; ABD, Rakka konusunda kararını vermiş durumda. Bizim de kendilerine söylediğimiz şey şu: Mevcut durumda, böyle bir yaklaşımı benimseyemeyiz, kesinlikle sizlerle beraber olamayız. Rakka’da terör örgütüyle işbirliğinizi sağlıklı bulmuyoruz.” Erdoğan, Afganistan’da ve Irak’ta yaşanan olumsuzlukları tüm dünyanın gördüğünü ve bunların tekrarlanmasını istemediklerini de dile getirdi.

FETÖ ile mücadele

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ziyareti kapsamında ele alınan konulardan birisi de FETÖ ile mücadeleydi. Cumhurbaşkanı, Trump ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası yaptığı açıklamada, Trump’ın konu hakkında Obama’dan farklı bir yaklaşım içerisinde olduğunu belirtti.

Erdoğan konu hakkında, “Belli ki onun da zihninde bazı soru işaretleri oluşmuş. Görüşmemizde onlar da İzmir’de tutuklu Amerikalı Protestan din adamı Andrew Brunson’u gündeme getirdiler. Bu kişinin FETÖ yapılanmasıyla iltisaklı olmasından dolayı yargılandığını belirttik. FETÖ meselesinde FBI’ın özel bir soruşturma komitesi oluşturmasını, çalışma grubu kurmasını talep ettik” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamalarında, ABD’nin yeni başkanı Trump ile ilgili izlenimlerini de sıraladı. Gazetecilerin, “Başkan Trump nasıl bir insan” sorusunu cevaplayan Erdoğan, “Bildiğiniz gibi diplomasiden gelen birisi değil. İş dünyasından gelen bir insan olması hasebiyle pratik bir havası var. Ben kararlı bir havada gördüm kendisini. Görebildiğim kadarıyla düşündüklerini söylemekten çekinmeyen ve net bir insan” dedi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, ÇİN LİDERİ Şİ CİNPİNG VE RUSYA LİDERİ PUTİN İLE ÇİN’DE BİR ARAYA GELDİ.

 

Çin’de kritik temaslar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD ziyareti öncesindeki durağı ise Çin Halk Cumhuriyeti’ydi. Erdoğan, Uluslararası İşbirliği İçin Kuşak ve Yol Forumu’na katılmak üzere gittiği Çin Halk Cumhuriyeti’nde birçok liderle ikili görüşme gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras, Polonya Başbakanı Beata Szydlo, Sırbistan Başbakanı Aleksandar Vucic, Pakistan Başbakanı Navaz Şerif ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

Temaslarını sürdürürken açıklamalarda bulunan Erdoğan, gündeme ilişkin soruları da yanıtladı. Uluslararası ticarette bazı ülkelerle yerli paranın kullanılması konusunda çağrısı uyarınca Çin ve Türkiye arasında para takası gerçekleştiğini hatırlatan gazeteciler, bu yöndeki gelişmelere ilişkin de sorular yöneltti. Erdoğan, “Doğrusu bunu gerçekleştirirsek kur baskısından paralarımızı kurtarmış oluruz. Bunun yanında üçüncü nükleer enerji olayı gerçekleşirse veyahut da kredi olayı gerçekleşirse bu konularda alışverişlerde yerli parayı kullanmak, bir tarafta Çin parası Yuan, diğer tarafta TL bize ciddi güç katacaktır. Rakamlar ufak değil. Ciddi rakamlar var. Onun için de bu sürekli olarak gündemimizde. Merkez bankalarımızı görüştürüyoruz. Gerek Rusya, gerek İran, gerek Çin’le temas söz konusu. En ciddi süreçleri Rusya ve Çin ile yapıyoruz. Yerli paraya geçişin ilk adımlarını atarsak diğer ülkeler de bunu takip edecektir” dedi.

Cumhurbaşkanı, “Çin ile suçluların iadesi konusunda imzalanan anlaşma sonrasında spesifik bir iade söz konusu olacak mı? Özellikle aranan bazı FETÖ’cüler var mı” sorusuna, “Spesifik değil ama içeriğinde ifade ettikleriniz de söz konusu. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği kapsamında olanlar var. AB kapsamında olanlar var. Bunun dışında kalanlar ilk etaptadır. Onun dışında olanlar bir iadeye müsaitse olur. Bunun dışında yasal olarak verilmesi gerekenler varsa verilebilir” şeklinde yanıt verdi.

FavoriteLoadingBeğen

Leave a Reply

  • (not be published)