Taksim Meydanı’nda yeniden yapılacak Atatürk Kültür Merkezi (AKM), mimar Murat Tabanlıoğlu’nun imzasını taşıyacak. Tabanlıoğlu, AKM’yi 1970’li yıllarda restore ederek yenileyen ve bugünkü görünümünü kazandıran Hayati Tabanlıoğlu’nun oğlu. Cumhurbaşkanlığı tarafından Taksim’e AKM’yi yeniden kazandırmak için seçilen Murat Tabanlıoğlu’nun hazırladığı proje, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla Haliç Kongre Merkezi’nde yapılan tanıtım töreninde açıklandı. Büyük beğeni toplayan projeye göre, mevcut mimariyi yansıtan ancak daha ihtişamlı bir yapı inşa edilecek.

 

İstanbul opera binasıyla Padişah II. Abdülhamid sayesinde tanıştı. II. Abdülhamid’in Yıldız Sarayı’nda yaptırdığı tiyatro binası, şehrin ilk operası sayılabilir. Padişahın bu zevki, İstanbul’da pek çok önemli operanın sergilenmesini sağladı. Saray çevresinde operaya ilgisi olan kuşaklar yetişti. II. Abdülhamid, Yıldız Sarayı Tiyatrosu’na İtalyan operet Arturo Stravolo’yu yönetmen olarak atamıştı. Stravolo kendisi gibi sanatçı olan ailesiyle II. Abdülhamid’in tahttan indirildiği 1909 yılına kadar sahneye konan eserlerde rol aldı. İstanbul’da operaların sergileneceği büyük bir merkez inşa etme düşüncesi ise 1930’lu yıllarda oluşacaktı.

İki kuşağın AKM’si

1970’li yıllarda Hayati Tabanlıoğlu tarafından yeniden yapılan Atatürk Kültür Merkezi, bugün ünlü mimarın oğlu Murat Tabanlıoğlu tarafından bir kez daha inşa edilecek. Hükumetin projeyi emanet etme sürecindeki bu tercihi kamuoyu tarafından olumlu karşılandı.

İkinci kuşağa yaptırılan AKM’nin sergilenen proje görselleri de kuşaklar arasındaki uyumu ortaya koydu. Kapılarını 2008’de kapatan AKM’nin proje tanıtım programı, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımı ile gerçekleşti. Murat Tabanlıoğlu tarafından yapılan sunuma göre, yeni merkez eskinin temel karakterini yansıtan ancak daha görkemli bir yapı.

Tanıtım toplantısında konuşan Murat Tabanlıoğlu şunları söyledi: “İlk opera binası olarak yapılırken daha sonra kültür binası olması istenmişti. İçinde konser, tiyatro sahneleri vardı. Yeni yapılan bina içindeki opera salonu 2 bin 500 kişilik olacak, dünyanın en büyük operaları arasına girecek. Aynı zamanda 800 kişilik konser salonu, tiyatro salonu, oda tiyatrosu, kütüphaneler, kafeler ve restoranlar olacak. Bizim 365 gün kullanabileceğimiz bir bina olacak.”  Tabanlıoğlu sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir önemli şey daha var. Operalar genellikle zengin ailelerin gittiği bir yerdi. Ama artık operalar, baleler hepimizin gittiği yerler olmalı. Tüm cepheyi, içeride temsiller yapılırken dışarda gösterilmesi için büyük bir dev ekran haline getireceğiz. Bunun dünyada uygulamaları var ama bu en güzeli olacak. Kültür sokağımız, AKM’nin içinde 365 gün insanların gezebileceği, kitap okuyabileceği, tiyatrolara gidebileceği bir bölge. Burası bence cıvıl cıvıl İstanbul’un yeni merkezi olacak. Binanın en üst noktasında İstanbul’un en güzel lokantası olacak.”

Yeni AKM’nin fiziksel özellikleri

Binanın çatısı cam olacak. İçinde ise turuncu renkte bir cam küre yer alacak. Yeni AKM’nin çatısının bir kısmı da çimlerle kaplanacak ve doğaya uygun bir görünüm verilecek. Zemin ve birinci kattan fuayelerin birleşmesiyle birbirlerine bağlanan alçak yapılardan oluşan ek yapılar kolay erişilebilir, bağımsız mekânlar olacak. AKM tek bir binadan, geniş kapsamlı, büyük bir komplekse dönüşecek. Yeni planda, Atatürk Kitaplığı ve Teknik Üniversite’nin yer aldığı kongre vadisi yönünde ikinci bir meydan oluşacak. Yeni oluşan bu kademeli binaların üzerinde ise bir park yer alacak. İkinci köprüden Tarihi Yarımada’ya uzanan bir manzaraya sahip bu yeni buluşma mekânı artık izleyicilerin erişimine açık, Boğaz’ın görülebileceği, keyifli bir bekleme noktası olacak.

AKM’nin yapımı sırasında malzeme kullanımında gösterilen özenle Türkiye menşeili tercihler yapılarak üretim ve ekonomiye katkının söz konusu olacağı belirtiliyor. Tabanlıoğlu Mimarlık’tan yapılan açıklamaya göre, mümkün olan her uygulama için, özellikle zeminlerde, doğal malzeme kullanılacak. Binanın içi ve çevresi için sanatçılarla birlikte çalışılacak, ortaya çıkacak olan sanat eserleri de binanın önemli bir parçası olacak.

İlk Tabanlıoğlu AKM’si

Hayati Tabanlıoğlu tarafından tasarlanan AKM de bir dönem için İstanbul’un kültür ve sanat merkezi olmuştu. Yapımına 1946’da başlanan, orijinal olarak Feridun Kip ve Ruknettin Güney tarafından tasarlanan ve 12 Nisan 1969 tarihinde açılan Atatürk Kültür Merkezi, 1970 yılında bir oyun sırasında çıkan yangın sonucunda hasar gördü.

Bu yangının ardından Hayati Tabanlıoğlu tarafından onarılan ve tekrar tasarlanan yapı, 1978 yılında kullanıma açıldı ve 2000’li yıllara kadar hizmet verdi. Tabanlıoğlu, AKM’yi yeniden tasarlama sürecinde pek çok sıkıntı ile karşı karşıya kalmıştı. Yalnızca bir opera binası olarak tasarlanan eski yapı, yeni projede bir kültür merkezine çevrilmek istenmişti. Ayrıca eski projenin inşaatı sırasında çözülememiş pek çok sorun vardı. Hayati Tabanlıoğlu, sorunu aşmak için mevcut büyük salona iki yeni balkon eklemişti. Böylece büyük salonda 892, birinci balkonda 230 ve ikinci balkonda 195 seyirciye uygun bir salon oluşmuştu. Bununla birlikte AKM’nin hemen hemen bütün fonksiyonları da Hayati Tabanlıoğlu tarafından tasarlanmıştı.

FavoriteLoadingBeğen

Leave a Reply

  • (not be published)